Iz godine u godinu raste broj internet prevara u Srbiji, kao i iznos novca koje građani na taj način gube. Najviše ih je na društvenim mrežama i to putem lažnih oglasa za brze i lake zarade, kvazi investicionih fondova, ali i preko SMS poruka i kol centara. Kako da ne budemo lakoverni i ne nasednemo na takve prevare i na koje sve načine varaju savremene Jezde i Dafine?
Samo putem internet prevara, građanima je tokom 2022. godine ukradeno oko osam miliona dinara, 2023. godine skoro duplo – 15 miliona dinara, a samo u prvih devet meseci 2024. čak 54 miliona dinara.
Najveći broj prevara počinje na društvenim mrežama – lažni oglasi, sponzorisane ponude i profili koji nude brze kredite ili lake zarade.
Slede SMS poruke sa lažnim linkovima o pošiljkama i takozvani kol-centri koji obećavaju brzu zaradu ili povoljne zajmove.
Iako su prevare preko kol-centara ređe, u samo jednoj međunarodnoj akciji pre tačno godinu dana identifikovano je oko 120 žrtava koje su izgubile oko 12 miliona evra. Srbija je sa istražnim organima Nemačke i Kipra prekinula lanac, a jedan kol-centar je bio u Beogradu.
I to nije sve. Narodna banka Srbije je nedavno upozorila građane da se ne zadužuju kod privrednih društava koja se neovlašćeno bave poslovima odobravanja kredita, kao i da ne ostavljaju podatke o svojim platnim karticama.
Od Jezde i Dafine do „Elita internacionala“ – kako su sve prevareni građani
Devedesetih godina, kada je počeo raspad bivše Jugoslavije, poverenje građana u banke je bilo ozbiljno poljuljano. Nemaština, sankcije i jedna od najvećih inflacija u istoriji, primorali su ljude da se snalaze.
U to vreme su se pojavili Dafina Milanović i Jezdimir Vasiljević – osnivači banaka Jugoskandik i Dafiment, koji su građanima nudili piramidalnu štednju i neverovatne kamate na dinare i nemačke marke, tačnije, 10 do 15 odsto na nemačke marke i 160 odsto na dinare na mesec dana.
S druge strane, kamatne stope u Evropi su u to vreme bile najviše pet odsto mesečno.
